Menu

Hoe staat de sierteeltsector er voor na zes maanden Brexit?

Terug naar Actualiteit >
Alle regio's

De eerste zes maanden met een Verenigd Koninkrijk dat niet meer tot de Europese Unie behoort, zijn bijna achter de rug. Sinds 1 januari is er heel wat gewijzigd en dat heeft uiteraard al zijn effect gehad op onze sector. Een analyse van een online enquête bij onze leden leert ons dat het nog te vroeg is om een effect te zien op de markt, maar dat de effecten op bedrijfsvoering en handel wel al duidelijk zijn.

 

Effect op de markt

Zowel de resultaten uit de bevraging als de officiële cijfers van Eurostat, doen besluiten dat het nog te vroeg is om een echt effect van Brexit te zien op de marktsituatie. Op korte termijn is het nog niet representatief om eventuele wijzigingen in de markt toe te wijzen aan de Brexit. Verschillende andere factoren, zoals onder andere COVID of stockopnames aan de overkant van het kanaal net vóór 1 januari, hebben ook een effect op de markt en maken het moeilijk om aan te duiden wat het relevante Brexit-effect is. Na afloop van 2021 zal er mogelijks al meer zicht zijn of we het gebruikelijke niveau van 55 miljoen euro (2020) export van sierteeltproducten kunnen aanhouden. Het échte effect zal pas op veel langere termijn geanalyseerd kunnen worden.
Naast een cijfermatig effect op sectorniveau, kan er wel vastgesteld worden dat de ladingen naar het VK meer gegroepeerd worden dan voordien. Door vele extra formaliteiten is het efficiënter om transporten te groeperen en zo de kosten en lasten bij een verzending te drukken en over een groter aantal planten te verdelen. Twee derde van de bevraagden geven aan dat er per zending tussen de 100 en 200 euro extra kosten bijkomen. De extra tijdsinvestering per zending is heel uiteenlopend per bedrijf, gaande van minder dan één uur tot meer dan twee uur. Bovendien wordt een verschuiving opgemerkt van rechtstreekse afzet van telers naar het VK naar meer afzet via gespecialiseerde handelsbedrijven.

 

Welke moeilijkheden hebben op dit moment nog extra aandacht nodig?

De eerste weken van het jaar, dienden de telers en handelaars meteen van start te gaan met douaneformaliteiten en fytosanitaire controles. Diezelfde barrières blijken na zes maanden nog steeds de zwaarste te zijn om mee om te gaan en de grootste inspanningen te vragen van de sector. Voornamelijk de fytosanitaire controles zorgen voor heel veel extra werk, opvolging en controles door de FAVV-diensten. Deze twee formaliteiten samen zorgen voor een verlies aan flexibiliteit in de handel, wat uiteindelijk als belangrijkste moeilijkheid opgegeven wordt. Wachttijden aan de grenscontroles, beschikbaarheid van controlediensten of vlotte terugkeer van leeggoed blijken op dit moment géén knelpunten te zijn.

Welke moeilijkheden of bedreigingen kunnen er in de nabije toekomst nog spelen?

Los van de effecten op korte termijn verwachten we ook effecten op langere termijn. De top 3–bedreigingen die door onze telers en handelaars aangegeven werden, gaan vooral verder op de huidige barrières waar we nu reeds mee geconfronteerd worden. Op middellange termijn zullen er onder andere voor andere land- en tuinbouwproducten ook controles uitgevoerd worden voor het verkrijgen van een exportcertificaat. Ook aan Britse zijde verwachten we nog extra controles bij import. Iets meer dan een derde maakt zich daardoor zorgen over de belasting van de controlediensten en de flexibiliteit van de handel die daardoor verder in het gedrang zou kunnen komen. Ook strengere duurzaamheidseisen (bv verpakking, stickers, potten, substraat,…) worden door een derde van de respondenten aangegeven als een mogelijke extra beperking. Daarnaast zijn ook stijgende eisen met betrekking tot verpakking en etikettering en de stijgende productie in het VK zaken om goed op te volgen.

Hoe denk je nog beter te kunnen inspelen op de veranderde situatie?

Bedrijven beginnen stilaan de affiniteit te krijgen met de veranderde situatie en daardoor ook in te zien op welke manier er aanpassingen nodig zijn om een gezonde klantenrelatie en een efficiënte afzet naar het VK te behouden. Naast onderstaande top 3 van  mogelijkheden om hierop in te spelen, werden ook de opstart van een gezamenlijke afzet naar het VK en het verkennen van nieuwe markten aangegeven als kansen.
AVBS raadt alvast aan om met gerichte ideeën aan de slag te gaan en na te denken hoe die concreet toegepast kunnen worden op het bedrijf. Momenteel lopen er steunmaatregelen die bedrijven helpen om heel gerichte acties uit te voeren om een competitieve speler te blijven. Zowel de VLAM-incubator, de VLAIO-veerkrachtsubsidie als bijzondere exportsteun van FIT geven hier mooie kansen toe. AVBS is steeds bereid om jou verder op weg te zetten voor het verkrijgen van exportsteun of bij het uitwerken van een projectidee.

 

Sierteelt&Groenvoorziening nr. 6 / 30 juni 2021