Menu

Terug naar Actualiteit >Kilometerheffing voor vrachtwagens

Alle regio's
Alle sectoren

Vanaf 1 april 2016 wordt in Vlaanderen, Wallonië en Brussel een kilometerheffing voor vrachtwagens met een MTM van meer dan 3,5 ton ingevoerd. Deze vrachtwagens dienen op dat moment verplicht een functionerende On Board Unit (OBU) aan boord te hebben. De overheid trekt hiermee het Europese principe ‘de gebruiker/vervuiler betaalt’ door naar het vrachtvervoer. 

Jan Vancayzeele, consulent AVBS
Bron: Viapass

 

Heffing naargelang impact op het milieu, gebruik en slijtage wegennet

Vrachtwagens boven de twaalf ton Maximaal Toegelaten Massa (MTM) moeten vandaag een Eurovignet betalen voor het gebruik van onze snelwegen en hoofdwegen. Of je nu veel rijdt of weinig, het vignet kost hetzelfde. Het Eurovignet wordt binnenkort vervangen door de km-heffing. Dit systeem zal gebaseerd zijn op satelliettechnologie en elke verreden kilometer van elke vrachtwagen registreren en belasten. Wie veel rijdt, zal dus meer betalen dan iemand die minder rijdt. De heffing wordt berekend in functie van de MTM, de Euroklasse en het wegtype. Het tolbedrag weerspiegelt zo enerzijds het gebruik van en de slijtage aan het wegennet (infrastructuurheffing) en anderzijds de impact op het milieu (externe kostenheffing). De heffing is verschuldigd op een aantal autosnelwegen en een beperkt aantal gewestwegen, zowel door binnen- als buitenlandse vrachtwagens.

On Board Unit?

Elke houder van een voertuig met een MTM vanaf 3,5 ton zal een ‘On Board Unit’ (OBU) moeten installeren vóór hij zich ermee op de openbare weg begeeft. De OBU registreert via GNSS (Global Navigation Satellite System)-technologie welke afstand de vrachtwagen aflegt op welke weg en berekent de tol die daarmee gepaard gaat. Het aantal verreden kilometers wordt via GSM-technologie doorgeseind naar een verwerkingscentrum, waar aan de hand van de geldende tarieven een factuur opgemaakt zal worden. De houder sluit hiervoor een overeenkomst met een dienstverlener, die op basis van de elektronische registratie het verschuldigde bedrag int en doorstort aan de Vlaamse overheid. Op welke wegen de kilometerheffing van toepassing is, kan je vinden op de wegenkaart bij dit artikel. 

Hoe een OBU verkrijgen?

De gemakkelijkste manier om een OBU te verkrijgen, is via de ‘Road User Portal’ van Satellic, op www.satellic.be. Daar krijgt elk bedrijf toegang tot een eigen, gepersonaliseerde en beveiligde zone, waar het mogelijk is het bedrijf en zijn voertuigen te registreren, één of meerdere OBU's te bestellen, de OBU's en de voertuigen te koppelen en te ontkoppelen en alle gegevens van het bedrijf en van de voertuigen op een gemakkelijke en toegankelijke manier te beheren. Na het doorgeven van de bestelling en het betalen van een waarborg van € 135 per toestel, worden de online bestelde OBU’s geleverd via de post. Of je kunt een OBU ophalen bij een Service Punt. Je vindt deze Service Punten vooral in de buurt van de grensovergangen. 

Hoe de OBU installeren? 

Het toestel beschikt over zuignappen en wordt bevestigd tegen de voorruit van de cabine van de vrachtwagen. Vervolgens wordt het aangesloten op een 12 Volt aansluiting. Zodra de OBU zijn gegevens heeft opgeladen en correct functioneert, brandt het lampje groen en kan de chauffeur gebruik maken van de Belgische wegen.

Controle op het gebruik van de OBU?

De bestuurder moet de aanwezigheid en het functioneren van de OBU steeds controleren. Controles op het gebruik hiervan worden uitgevoerd door de gewestelijke overheden in samenwerking met Viapass. Wie geen OBU heeft, wie een OBU heeft maar deze niet heeft aanstaan, wie niet betaalt of wie fraudeert op de tolwegen, zal via detectieapparatuur opgespoord kunnen worden, de klok rond en 7 op 7. Er worden vaste, flexibele en mobiele controles uitgevoerd op alle Belgische wegen. Het Vlaams gewest bepaalt de toelatingsvoorwaarden en procedures voor de dienstverleners en staat in voor de handhaving via bestraffing met administratieve geldboetes (€ 1000/inbreuk voor een periode van 3 uur) of uitzonderlijk met strafsancties. 

Vrachtwagens

Terwijl het Eurovignet van toepassing was op transport vanaf 12 ton MTM, moet de kilometerheffing betaald worden vanaf 3,5 ton MTM. Bij vrachtwagens met een MTM hoger dan 3,5 ton wordt de MTM van de ganse sleep berekend. Het is dus de volledige MTMS (Maximaal Toegelaten Massa van de Slepen, F3 op het inschrijvingsbewijs) dat je dient in te geven bij registratie van het voertuig. Ook de nummerplaat en de Euroklasse van het trekkend voertuig dienen ingegeven te worden bij de registratie van het voertuig bij de bestelling van een OBU. 

Terrein- en bestelwagens

Voor terreinwagens of bestelwagens met aanhangwagen is het de MTM van het trekkend voertuig dat bepaalt of het onder de kilometerheffing valt of niet. Indien het trekkend voertuig lager dan of gelijk aan 3,5 ton is, dan valt het niet onder de kilometerheffing, onafhankelijk van zijn sleepvermogen. Indien hoger dan 3,5 ton dan wordt de MTM van de ganse sleep berekend. Als het voertuig ingeschreven is als personenvoertuig dan valt dit niet onder de kilometerheffing en is er geen OBU nodig.

Het trekkend voertuig is dus cruciaal in de bepaling of de combinatie onderhevig is aan de kilometerheffing of niet:

•    Indien het trekkend voertuig een MTM heeft van minder dan 3,5 ton is de combinatie NIET onderhevig aan kilometerheffing. 

•    Indien het trekkend voertuig ingeschreven is als personenwagen is de combinatie NIET onderhevig aan kilometerheffing. 

•    Indien het trekkend voertuig een MTM heeft van meer dan 3,5 ton en ingeschreven is voor vrachtvervoer is ALTIJD de volledige MTMS (Maximaal Toegelaten Massa van de Slepen, F3 op het inschrijvingsbewijs ) in te geven bij registratie van het voertuig.

Tarief kilometerheffing

Het tarief is geïnspireerd op het Duitse systeem, met enkele correcties. De heffing varieert van 7,4 cent tot 20 cent/km. De minst vervuilende lichte vrachtwagens (MTM tussen de 3,5 en 12 ton en Euro norm 6) betalen het minimumtarief. Voor de meest vervuilende lichte vrachtwagens verdubbelt de heffing bijna tot 14,6 cent. Voor de zware vrachtwagens (MTM groter dan 32 ton), bedraagt de heffing 12,8 cent voor de minst vervuilende en 20 cent voor de zwaarst vervuilende voertuigen. De gemiddelde heffing wordt geschat op zo’n 14 cent per kilometer (zie ook tabel).

Vlaanderen, Wallonië en Brussel autosnelweg

Euro 0

0,146

0,196

0,200

Euro 1

0,146

0,196

0,200

Euro 2

0,146

0,196

0,200

Euro 3

0,126

0,176

0,180

Euro 4

0,095

0,145

0,149

Euro 5

0,074

0,124

0,128

Euro 6

0,074

0,124

0,128

 

BRUSSEL BINNENSTEDELLIJK GEBIED

(alle lokale en regionale wegen die geen autosnelweg zijn)

 

3.5 - 12 t

12 - 32 t

> 32 t

Euro 0

0,188

0,263

v

Euro 1

0,188

0,263

0,292

Euro 2

0,188

0,263

0,292

Euro 3

0,163

0,238

0,267

Euro 4

0,132

0,207

0,236

Euro 5

0,109

0,184

0,213

Euro 6

0,099

0,174

0,203

 


Is het systeem compatibel met andere Europese systemen? 

Het Viapass systeem is het eerste EETS-compatibele systeem (European Electronic Toll Service) in Europa. Op termijn zullen vrachtwagens de Belgische OBU ook kunnen gebruiken om in andere landen tol te betalen.

 

Welke voertuigen moeten geen tol betalen? 

De wetgever voorziet expliciet een aantal categorieën die vrijgesteld zijn van tolheffing. Het gaat om  voertuigen die uitsluitend gebruikt worden door defensie, de brandweer, de politie en medische diensten. Ook enkele specifieke categorieën zijn vrijgesteld zoals land-, tuin- en bosbouwtractoren die uitsluitend voor deze activiteiten worden gebruikt , evenals voertuigen voor personenvervoer (personenwagens, bussen, campers …).