Menu

Oorlog in Oekraïne raakt ook onze sector

Terug naar Actualiteit >
Alle regio's
Alle sectoren

De voorbije weken waren ongezien op het vlak van prijsevoluties voor energie en diverse landbouwgrondstoffen. De wereldvoedselorganisatie van de Verenigde Naties (FAO) liet weten dat de voedselprijzen op hun hoogste niveau zijn beland sinds meer dan tien jaar. Bovendien zijn zowat alle analisten het erover eens dat de prijzen door de aanhoudende oorlogssituatie in Oekraïne alleen nog maar verder zullen stijgen.

 

De gasprijzen waren door de economische heropleving al bezig aan een klim na de coronacrisis en de oorlogssituatie heeft de prijsstijging aanzienlijk versneld. Rusland is goed voor ongeveer één vijfde van de wereldhandel in aardgas. De economische sancties die zijn opgelegd aan Rusland belemmeren duidelijk de export van aardgas, maar ook van meststoffen. Geen enkel ander land heeft dezelfde omvang als Rusland inzake exporteerbare meststoffen, vooral stikstofmeststoffen.

Meststoftekorten

Analisten zijn ervan overtuigd dat de oorlogssituatie kan leiden tot langdurige verstoringen van de wereldwijde aanvoer van kalium- en stikstofmeststoffen. Prijsstijgingen die hiervan het gevolg zullen zijn, kunnen op hun beurt leiden tot een lagere voedselproductie wereldwijd.

De Europese Unie is een netto-invoerder van meststoffen. Bijna 30% van de in de Europese Unie aangewende stikstofmeststoffen wordt ingevoerd. Van de aangewende kalimeststoffen wordt 70% ingevoerd en ook 65% van de fosfaatmeststoffen.

Cijfers over de huidige bevoorrading van stikstofmeststoffen in de Benelux zijn eveneens alarmerend. Eind 2021 waren de land- en tuinbouwers voor minder dan 10% ingedekt en de meststoffenhandelaars voor minder dan 20%. Feit is dat zowel de landbouwsector als de handel een afwachtende houding innamen, wegens de prijsstijgingen die in 2021 waren ingezet. Er is een rechtstreeks verband tussen de prijsstijgingen voor aardgas en de stijging van de prijzen van de stikstofmeststoffen. Aardgas is immers noodzakelijk voor de productie van stikstofmeststoffen zoals onder meer ammoniumsulfaat en -nitraat en vloeibare stikstof. Deze meststoffen worden aangemaakt met ammoniak als basisgrondstof. Ammoniak wordt geproduceerd via het Haber & Bosch-procedé, waarbij het inerte stikstofgas uit de lucht wordt gehaald. Onder hoge gasdruk en bij hoge temperatuur komt ammoniak tot stand. Momenteel kunnen we stellen dat de prijs van de stikstofmeststoffen verdrievoudigd is tegenover 2020. Maar ook de prijzen van de kalimeststoffen zijn verdubbeld tegenover 2020. Een groot deel van de kalimeststoffen wordt ontgonnen uit mijnen in Rusland en Wit-Rusland.

Stijgende gasprijzen hebben niet enkel een effect op de meststoffenprijzen. Met name de glastuinbouw en de sierteelt onder glas worden direct geconfronteerd met de prijsstijgingen. Vooral de bedrijven met variabele gascontracten worden midscheeps getroffen en verkeren vandaag in een crisissituatie.

Onzekerheid bijzonder groot

Het is overduidelijk dat de grote onzekerheid omtrent het conflict Rusland-Oekraïne de verklaring vormt voor de nervositeit en de op hol geslagen markten. Markten kunnen geopolitieke instabiliteit immers missen als kiespijn. Zeer veel zal afhangen van de toekomstige evoluties in het conflict. Die evoluties zullen in zeer belangrijke mate bepalen in welke richting de grondstoffenmarkten, de gasprijzen maar ook de meststoffenprijzen de komende periode verder zullen evolueren. Momenteel is dit voor iedereen koffiedik kijken.

Webinar gevolgen

Op woensdag 16 maart om 20 uur organiseert Boerenbond voor alle leden Boerenbond/AVBS een webinar over de economische en politieke gevolgen van het conflict. We werpen er een blik op de gevolgen voor onze land- en tuinbouwers en gaan dieper in op de politieke effecten van de oorlog.

Schrijf je hier in voor de webinar

 

 

François Huyghe, Studiedienst Boerenbond 10 maart 2022