Foto rozenkeuring Kortrijk - foto Dirk Vandromme

Rozenkeuring en rozenfeest in Kortrijk

11 augustus 2023

Op vrijdag 23 juni werden voor de 62ste keer de nieuwe rozen in de proeftuin van kasteel ’t Hooghe in Kortrijk gekeurd door een expertengroep. Twee dagen later werd een nieuwe editie van het Rozenfeest georganiseerd in het kasteel en de aanpalende tuinen. De roos blijft een populaire plant, zowel in het openbaar groen als in private tuinen. 

Dirk Vandromme, secretaris K.H. Sint-Fiacre 

Voor de rozenkeuring was er opnieuw veel interesse, zowel van internationale rozentelers als van internationale keurders. Niet enkel Belgische nieuwigheden werden aangeboden in de proeftuin, ook vanuit Nederland, Duitsland, Frankrijk en Denemarken waren er diverse inzendingen te beoordelen. We vermelden speciaal de deelname vanuit Zwitserland, Polen en Zuid-Afrika. In totaal brachten 16 rozenselecteurs 90 nieuwe rozen samen, die de permanente en de internationale jury konden beoordelen. Op vrijdag 23 juni werden de prijzen toegekend. 

Op zondag 4 juni bezocht een delegatie van de World Federation of Rose Societies (WFRS) het Kortrijkse rosarium. Dit bezoek, met deelnemers uit 40 landen, vond plaats in het kader van de driejaarlijkse World Rose Convention, die dit jaar georganiseerd werd in België. In 2012 ontving de Kortrijkse rozentuin namelijk het prestigieuze label Garden of excellence van de WFRS, dankzij zijn geschiedenis, de rozencollectie, de educatieve en esthetische waarde en zeker ook dankzij het intensieve onderhoud van het gehele parkdomein. 

37 groenexperts 

Andermaal waren er veel juryleden om de nieuwe inzendingen te keuren. Deze groendeskundigen vertegenwoordigen diverse Europese beroepsorganisaties, rozenverenigingen, park- en tuinbeheerders. Dit jaar waren deze personen hoofdzakelijk afkomstig uit Nederland, Frankrijk, Luxemburg en uiteraard ook uit België. De dagvoorzitter was de Fransman Jean-Pierre Lelievre. Deze groenexpert heeft een carrière als rozenselecteur, onder meer bij proefcentrum NIRP International en Meilland. Sinds 2005 is hij algemeen directeur van de Service de l’arbre et des bois in Parijs en bijgevolg verantwoordelijk voor straatbomen, parken, tuinen en bossen in de Franse hoofdstad. Hij is ook verantwoordelijk voor de bekende rozentuin en de rozenkeuringen van het Rosarium La Bagatelle in Parijs. 

Van de 90 aangeboden rozen waren er 71 nieuwigheden (Prijskamp A) en 19 rozen die de jongste 5 jaar in de handel gebracht werden (Prijskamp B). Daarbij werden telkens diverse rozentypes aangeboden. 

Grondige keuring 

De nieuwe rozen worden niet enkel door de internationale jury beoordeeld. Een lokale achtkoppige permanente jury beoordeelt al de nieuwigheden gedurende twee jaar. Dit jaar was ingenieur Frans Goossens ontslagnemend. Intredend permanent jurylid is Marie-Christine Van Labeke, ere-prof biowetenschappen UGent. 

In de twee groei- en bloeijaren worden in de proeftuin geen herbiciden toegediend. Wel wordt er gebruikgemaakt van organische meststoffen. De beoordelingsmomenten waren eind juni, midden juli en september 2022 en mei en begin juni 2023. Eind juni was er een zesde keuring door de internationale juryleden. De quotering van de permanente keuring telt mee voor 70% in de beoordeling, die van de internationale jury voor 30%. Daarbij zijn van belang: de groeikracht of algemene ontwikkeling en bladgroei (30%), de weerbaarheid tegen ongunstige weer- en groeiomstandigheden en ziekten (30%), de bloeirijkdom, decoratieve waarde van de bloembotten, bloemopvolging, bloemvorm en -kleur (30%) en de geur van de bloemen (10%). 

Het algemene doel van deze rozencompetitie is om na te gaan welke rozen goed gedijen in (West-)Vlaanderen. Voor de selecteurs is dit een neutrale test, op basis waarvan ze hun beste rozen kunnen adviseren bij potentiële klanten. Het winnen van een prijs in deze wedstrijd is een kwaliteitskeurmerk voor de teler, maar zeker ook voor de eindgebruiker. Het rosarium Kortrijk treedt ook op in een schakel van Europees verbonden rozentuinen die op gelijkaardige wijze nieuwe rozen beoordelen. 

De Kortrijkse proeftuin beschikt over een relatief lichte zanderige bodem. Om de drie jaar zorgt het labo van Inagro voor een nieuwe bodemanalyse van de rozenperken. In de proefzone wordt de bodem afgedekt met kokosvezels, om de onkruiden te weren en de grond vochtig te houden. 

Ivona uit Polen 

De Gouden roos 2023 werd toegekend aan Ivona van de Poolse rozenverdelaar Lukasz Rojewski met 74,23%. Het is een ziektevrije witgele enkele heesterroos, met opvallende gele meeldraden en gezonde glimmende bladeren. Daarnaast werden 4 gouden en 5 zilveren medailles uitgereikt en werd één roos genomineerd als best geurende roos. De winnende veredelaars waren Rojewski, Kordes, Meilland, Orard, Belle Epoque en André Eve. 

Rozenkeuring Kortrijk - winnende roos - foto Dirk Vandromme
Ivona van de Poolse veredelaar Lukasz Rojewski won de Gouden roos 2023. Het is een ziektevrije witgele enkele heesterroos met opvallende gele meeldraden en glimmende bladeren. 
Rozenfeest 2023 

Om de twee jaar organiseren Inagro en de Stad Kortrijk een rozenfeest in de tuinen en het park van kasteeldomein 't Hooghe. Zo kan men promotie voeren voor de roos en de rozentuin. De zonnige omstandigheden zorgden voor zowat 1500 bezoekers. Diverse standen toonden de roos als tuinplant en als inspiratie in kunst en cultuur. Dit jaar werd voor het eerst het gerestaureerde kasteelgebouw opengesteld voor het publiek. Dit werd gekoppeld aan een viering van 40 jaar afdeling bloemsierkunst van de provinciale tuinbouwschool PTI, campus wetenschap en groen. Studenten en ex-studenten konden het kasteel onderdompelen in een bloemenpracht met de roos als hoofdthema. 

Huidige rozentrends 

De roos was in het verleden niet altijd even populair bij de doorsnee tuin- en parkliefhebbers, en evenmin in het openbaar groen. Daar werd door de telers op ingespeeld door de roos gebruiksvriendelijker te maken. We zien de laatste jaren toch enkele belangrijke trends: 

- Gevoeligheid voor ziekten en plagen 

Hier werd fors op ingezet. Zo werd het gebruik van herbiciden bij de teelt volledig verbannen. Enkel de sterkste rozen krijgen de kans om te schitteren en te overleven. 

Nieuwe rozen worden thans sterk gekeurd op hun ziekteresistentie. Voorbeelden van dergelijke neutrale beoordelingen zijn de vele competities in de geselecteerde Europese rosaria. Ook de Duitse ADR-keuringen focussen vooral ook op ziekte- en plaagresistentie. 

- Roos als insectenvriendelijke plant 

Insecten zijn in onze ecologie van kapitaal belang. Rozen worden namelijk goed bezocht door vlinders, bijen en hommels. De vroegere afkeer voor stekende bijen en insecten veranderde in een liefde- en begripvolle houding. Rozen met opvallende meeldraden met veel stuifmeel genieten de voorkeur bij bijen. 

- Botanische rozen en rozen op eigen wortel 

Het enten van rozen vergt enige vakkennis die steeds meer vervaagt. Het verwijderen van wilde grondscheuten van de onderstam is arbeidsintensief en vergt enige kennis. Daarom worden nu steeds meer rozen vermeerderd via stek, zodat ze op eigen wortel groeien en bloeien. Dit verklaart ook de grote interesse voor botanische rozensoorten. Rozen op eigen wortel bieden ook grote perspectieven voor gebruik in openbaar groen. 

- Nieuwe bloeivormen en bloemkleuren 

Ook rozen zijn modegevoelig. Bepaalde kleuren zijn tijdsgebonden en volgen de golven van de mode. Momenteel is een groot scala aan kleuren beschikbaar. Er is ook altijd interesse voor nieuwe bloemvormen, -kleuren of rozen met speciale kleurschakeringen, kleurencombinaties binnen eenzelfde bloem of gevlamde kleuren. 

Daarnaast is er ook een blijvende interesse voor herbloeiende rozen. Dergelijke remonterende rozen worden verkozen boven eenmalig bloeiende planten. Heesterrozen en bodembedekkende rozen zijn populair voor gebruik in het openbaar domein. De sierwaarde na de bloei verlengt bij variëteiten met aantrekkelijke rozenbottels. 

- Nieuwe interesse voor klimrozen 

Decoratieve ziektevrije klimrozen zijn eerder zeldzaam. In de proeftuinen stellen we de laatste jaren een groter aanbod vast aan klimrozen. Het blijft moeilijk om nieuwe ziekte- en plaagresistente klimrozen te ontwikkelen, maar toch is de verhoogde interesse voelbaar bij de selecteurs. Wellicht is dit een niche voor kleine tuinen of plantsoenen, en langs gevels en in tegeltuintjes, als vorm van verticaal groen.