Menu

Terug naar Actualiteit >Logisitiek in de sierteeltsector

Alle regio's

Vaststellingen en aanbevelingen 

Logistiek vormt een belangrijk onderdeel van de bedrijfsvoering in de sierteeltsector en zorgt ervoor dat producten hun weg vinden naar afnemers. De POM Oost-Vlaanderen onderzocht of optimalisaties en kostenbesparingen mogelijk zijn bij de organisatie van deze logistiek. 

Tom Pauwels, Projectmanager business development, POM Oost-Vlaanderen – www.pomov.be 

 De doelstelling van het onderzoek was te komen tot een oplijsting en rangschikking van cases om de logistiek in de sierteeltsector efficiënter te maken.

Typische eigenheid sierteelt 

De sierteeltsector wordt gekenmerkt door een aantal typische eigenschappen die een rol hebben gespeeld bij het formuleren van aanbevelingen voor de sector: 

  • Een seizoensgebonden karakter met piekperiodes en dalen waardoor het moeilijker is voor transporteurs om het transport te optimaliseren; 

  • Het gebruik van ladingdragers (vb. karren) waarvan de logistieke organisatie ook geoptimaliseerd kan worden; 

  • In Vlaanderen legt de focus nog steeds op hoge kwaliteit met als gevolg een hogere verkoopprijs en zwakkere concurrentiepositie ten opzichte van buitenlandse concurrenten met die mindere kwaliteit leveren. Is de consument nog vragende partij hiervoor; 

  • Grotere bedrijven worden groter en kleinere bedrijven verdwijnen of er stelt zich een probleem met de opvolging in de sector; 

  • Een aantal telers heeft de neiging om de productie van andere telers te volgen. Hierdoor ontstaat een te groot aanbod waardoor de verkoopsprijzen dalen. Zo veel mogelijk niches zijn bedrijfseconomisch interessanter; 

  • In Oost-Vlaanderen zijn er een aantal concentraties van telers, denk aan Lochristi, Wetteren en Waarschoot; 

  • Binnen de sector is er veel vraag naar economische doorrekeningen en samenwerking waarbij opvalt dat de jongere generatie meer proactief wordt door ook gebruik te maken van e-commerce en sociale media; 

  • Net zoals in andere sectoren zal de sector ook rekening moeten houden met de evoluties in en gevolgen van de digitalisering van de economie. Zo heeft digitalisering al geleid tot kleinere en meer frequente bestellingen (verkorting van de keten); 

  • De waarde van het product is laag waardoor het aandeel van de transportkost stijgt in de totale verkoopprijs; 

  • Het nadeel van planten is dat het niet altijd mogelijk is om deze efficiënt te verpakken (transport van lucht); 

  • In een eerder artikel van Sierteelt&Groenvoorziening (5; 31 mei 2018) werd een overzicht gegeven van de sterkten en zwakten van de Vlaamse sierteelt. Zo wordt aangegeven dat de logistiek efficiënter kan georganiseerd worden met behulp van een (digitaal) logistiek platform. 

Zeven thema’s 

Om te komen tot een lijst van concrete cases werden de bevindingen uit de literatuurstudie afgestemd bij stakeholders uit de sierteeltsector. Deze aanpak heeft geleid tot de analyse van 7 thema’s: 

Thema 1: Samenwerking in de logistieke keten.  

Om logistiek efficiënter te maken (en in de meeste gevallen dan ook goedkoper) is het belangrijk dat verschillende partijen in de logistieke keten samenwerken en elkaar versterken. In deze studie gaat het dan vooral om de samenwerking tussen telers. 

Thema 2: Fysiek logistiek depot.  

Aanbevelingen worden geformuleerd omtrent het al dan niet bestaan van de noodzaak van een nieuw fysiek logistiek depot en in welke vorm. 

Thema 3: Digitalisering.  

Uit verschillende studies blijkt dat digitalisering een niet te stoppen evolutie is. Hierbij is het van belang dat de verschillende stakeholders in de sierteeltsector er optimaal gebruik van maken. 

Thema 4: Levertermijnen bij handelaars/exporteurs 

Hierbij gaat het vooral over afspraken tussen handelaar en kweker over het laatste moment waarop bestellingen kunnen doorgegeven worden. 

Thema 5: Rol van de veiling 

In een meer gedigitaliseerde wereld worden vragen gesteld over de rol van de veiling met als gevolg een mogelijke verkorting van de keten. 

Thema 6: Retoursysteem van ladingdragers 

In de sierteelt wordt gebruik gemaakt van ladingdragers (vb. karren) die zorgen voor bijkomende administratieve afhandeling en organisatie. 

Thema 7: Prijsstructuur logistiek 

Sommige kwekers geven aan dat transport te duur is. De vraag hierbij is of dit op een correcte manier wordt ingeschat door de kweker. 

Wat kan de logistiek efficiënter maken 

Samenwerking, bundeling en digitalisering blijken thema’s te zijn op basis waarvan efficiëntieverbeteringen te behalen zijn. Belangrijk hierbij is om niet persé te willen starten met een eigen initiatief, maar om zoveel mogelijk aan te sluiten bij bestaande initiatieven, denk aan Belbex, PlantsOnCloud, PePlan, ….  

“ Door een goede kennis van de logistieke kost kunnen telers overtuigd worden van een andere organisatie van het transport.” 

Efficiëntieverbeteringen in de sector zijn zeker mogelijk (vb. via bundeling). Om alle partijen hiervan te overtuigen is een goede kennis van de kostprijs van transport nodig in het geval de kweker zelf het transport regelt. In het geval van eigen vervoer kan het zijn dat dit wordt uitgevoerd door de kweker zelf, eigen personeel of een familielid. Bij familieleden (ouders, kinderen) gebeurt dit in een aantal gevallen “gratis” maar dient men wel degelijk rekening te houden met het bijhorend risico op wegvallen (overlijden, andere job). Dit type transport mag zeker niet als gratis beschouwd worden en moet meegenomen worden in de analyse.  

Door een goede kennis van de logistieke kost kunnen telers overtuigd worden van een andere organisatie van het transport. Digitalisering zal hierbij in de toekomst een hulp zijn zoals bijvoorbeeld een logistiek online platform dat als doelstelling heeft om transportoptimalisaties te zoeken.  

De uitgevoerde interviews maken duidelijk dat er geen draagvlak te vinden voor een nieuw fysiek logistiek depot in Oost-Vlaanderen. Wel lijkt het de moeite om nieuwe systemen te bedenken waarbij gestreefd wordt naar een organisatie waarbij de kweker het vervoer niet zelf meer doet, dit in combinatie met een depot bij een kweker. De kweker zal er echter van overtuigd moeten worden dat eigen transport doorgaans duurder is en meer tijd vraagt. 

Een thematisch bedrijventerrein voor de sierteeltsector in Oost-Vlaanderen lijkt wel een interessante piste om meer in detail uit te werken. Het verschil met Treeport Zundert is dat in Oost-Vlaanderen wel al een concentratie van handelaars/exporteurs bestaat waarrond nevenactiviteiten zouden kunnen opgestart worden. In eerste instantie kan men alvast overwegen om een digitaal bedrijventerrein op te richten in de vorm van een website waar alle info over sierteeltkennis wordt verzameld. 

Er is een rangschikking opgemaakt van actiepunten om het sierteelttransport te optimaliseren. Het gaat over acties op korte, middellange en lange termijn. Acties op korte termijn moeten gezien worden als onderbouwing voor de acties op middellange en lange termijn. 

Ben je geïnteresseerd in alle resultaten? Het rapport is beschikbaar via www.pomov.be/documenten. U vindt er een overzicht van initiatieven die de logistiek in de sierteeltsector efficiënter (kunnen) maken.  Voor meer details over het project neem contact op met Tom Pauwels (POM Oost-Vlaanderen, tom.pauwels@pomov.be ). 

Studiedag op 4 december 

Noteer alvast dat op 4 december 2018 zal een studiedag georganiseerd worden rond optimalisatie van logistiek en digitalisering in de sierteeltsector.  Meer info hierover volgt later. 

 

Dit project rond logistiek in de sierteeltsector werd uitgevoerd door POM Oost-Vlaanderen in opdracht van dienst Landbouw en Platteland van de Provincie Oost-Vlaanderen en met ondersteuning door AVBS.