De nieuwe Europese verpakkingswetgeving

Sedert 12 augustus 2026 treedt de Europese Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) gefaseerd in werking. De verordening moet de hoeveelheid verpakkingsafval verminderen en legt strengere eisen op inzake recycleerbaarheid, hergebruik, materiaalgebruik en producentenverantwoordelijkheid. Ook de sierteeltsector wordt hierdoor rechtstreeks getroffen. 
Miet Poppe, secretaris AVBS 
 

Een aangifte van verpakkingsmateriaal was tot vandaag al verplicht voor verpakkingen die bij de consument terechtkomen via Fost Plus of voor verpakkingen die binnen de professionele keten circuleren via Valipac. De PPWR-wetgeving gaat nog een stap verder, waardoor elke schakel in de keten bijkomende verantwoordelijkheden krijgt. 
Een van de belangrijkste nieuwigheden is de verplichte conformiteitsverklaring. Telers die producten met eigen verpakking op de markt brengen moeten kunnen aantonen dat hun verpakkingen voldoen aan de artikelen 5 tot en met 12 van de PPWR. Daarnaast moet op de verpakking duidelijk aangegeven worden (“identificeerbaar”) wie verantwoordelijk is voor het in de handel brengen ervan.
 

Volgens de huidige interpretatie van de Europese Commissie worden potten, trays, etiketten en hoezen die samen met de plant op de markt worden gebracht, beschouwd als verpakking. Ze vallen bijgevolg onder de PPWR-verplichtingen. Potten die uitsluitend tijdens de teelt worden gebruikt en het bedrijf niet verlaten, vallen daar niet onder.
De sector stelt zich daar vragen bij, vooral wat de potten betreft. AVBS, ENA, COPA en andere Europese organisaties zijn van oordeel dat potten die gedurende de volledige levenscyclus bij de plant blijven, deel uitmaken van het product en daarom niet als verpakking zouden mogen worden beschouwd. Over deze interpretatie wordt nog verder overleg gevoerd en de sector vraagt bijkomende juridische duidelijkheid.
 

Hoewel de regelgeving vanaf 12 augustus van toepassing is, blijven er nog heel wat praktische vragen onbeantwoord. Begin juli overlegden AVBS en Boerenbond met Valipac om meer duidelijkheid te krijgen over de concrete verplichtingen. Daarbij bleek dat verschillende interpretaties mogelijk zijn en dat nog niet alle aspecten van de wetgeving helder zijn uitgewerkt.
Zo rijzen er onder meer vragen over de rol van bedrijven die verpakkingen uit het buitenland aankopen. Welke rol en dus verantwoordelijkheid over de verpakking, krijg je als sierteeltbedrijf toegewezen als je potten en trays uit Duitsland importeert? En maakt het een verschil of die onderneming verkoopt aan consumenten, professionele afnemers of beide? Ook bij export ontstaan vragen: moet een conformiteitsverklaring bijvoorbeeld beschikbaar zijn in de taal van elk land waarnaar wordt uitgevoerd?
 

In België is de FOD Volksgezondheid aangesteld om de wetgeving op het terrein op te volgen. Zij kunnen dus bij hun controles nagaan of er een conformiteitsverklaring voor verschillende verpakkingen beschikbaar is. Indien er fouten worden vastgesteld, krijgt de operator tien dagen de tijd om die recht te zetten. Weet dat als je planten exporteert, er controles kunnen plaatsvinden bij bijvoorbeeld binnenkomst aan de grens van het land van bestemming (dat kan bijvoorbeeld ook door de douane gebeuren). Het is daarom aan te raden om de conformiteitsverklaring al vóór het verzenden van de planten beschikbaar te stellen aan jouw klant, bijvoorbeeld via de website, de verkoopsvoorwaarden of per mail. Bepaalde landen hebben al aangegeven dat ze dit streng zullen controleren (onder meer Polen). Andere landen zullen dit mogelijks als minder prioritair beschouwen.

AVBS pleit voor een pragmatische aanpak van de PPWR-wetgeving. Dat teeltpotten ook als verpakkingsmateriaal beschouwd worden - ondanks de vele onderbouwingen die de Europese koepelorganisaties aangebracht hebben om het tegendeel te bewijzen - is een eerste grote pijnpunt voor de sierteeltsector. Ondanks de huidige interpretatie door de Europese Commissie zullen onder andere ENA en COPA hierover verder onderhandelen. AVBS pleit er daarnaast voor dat een plantenpaspoort dat rechtstreeks op een pot, tray of ander verpakkingsmateriaal is aangebracht, ook aanvaard wordt als vorm van identificatie van de marktdeelnemer die verantwoordelijk is voor de verpakking. Dit wordt momenteel besproken met de bevoegde instanties. 
Daarnaast bekijken AVBS en Boerenbond of een template voor de conformiteitsverklaring kan worden ontwikkeld. Die verklaring moet dan beschikbaar zijn voor klanten, bijvoorbeeld via een website, algemene verkoopsvoorwaarden of andere toegankelijke kanalen. Leveranciers van verpakkingen zullen bovendien de nodige informatie aan hun klanten moeten bezorgen, zodat die aan hun verplichtingen kunnen voldoen.
 

AVBS pleit dat een plantenpaspoort dat rechtstreeks op een pot, tray of ander verpakkingsmateriaal is aangebracht, ook aanvaard wordt als identificatie van de marktdeelnemer.