Energiedag bij Vandaflowers

Vandaflowers uit Wetteren verbruikt hoofdzakelijk energie voor het aandrijven van hun waterpompen. Dat maakt dat hun elektriciteitsverbruik discontinu is. Een slimme samenwerking met Upgrade estate bracht de oplossing. Eind mei organiseerde het energieteam van Boerenbond een demodag, waarbij het verhaal uit de doeken werd gedaan.
Patrick Dieleman

Vandaflowers uit Wetteren-ten-Ede kweekt vooral Calluna en Erica en verder ook Euonymus, Lavendel en Skimmia op zowat 15 ha. Sedert enkele jaren werkt Xander Van Damme mee in het bedrijf van zijn ouders. Dat zette hen aan om een nieuwe serre te bouwen. Meteen werden ook zonnepanelen geïnstalleerd, zowel bovenop als naast hun waterbassin.
 

De praktische organisatie van de demo lag in handen van Fien Van Esch en Maarten van den Broek, consulenten energie en klimaat van Boerenbond. 
Maarten stelde het project RE-Greenhouse voor. “Dit Interreg-project wil de transitie van fossiele energie naar hernieuwbare energie faciliteren in de glastuinbouw. We werken samen met 10 partners uit België, Nederland, Frankrijk, Luxemburg en Duitsland. Een van de objectieven is om een slimme tool te ontwikkelen, die glastuinbouwers kan helpen om te beslissen welke vorm van duurzame energie het interessantst is voor hun bedrijf.” Maarten gaf nog mee dat het project begeleiding en een gratis energiescan voorziet op een aantal glastuinbouwbedrijven. Heb je interesse? Stel je dan kandidaat.

Frank De Lannoit van ‘Brugge geeft energie’ verwees naar de aardappelen, die dit voorjaar perfect eetbaar maar geen geld waard waren. Op momenten van veel productie en weinig verbruik kan ook de elektriciteitsprijs negatief worden. “Vandaag lukt het niet meer om massaal te investeren in pv-productie (zonnepanelen), het overschot in het net te injecteren en te hopen dat dit voldoende opbrengt. De vraag is niet: ‘hoe produceer ik meer?’, maar ‘hoe haal ik meer waarde uit mijn energieproductie?’.” De antwoorden zijn: slim sturen (je verbruik verschuiven naar de uren met veel zon), batterijopslag (het overschot aan  energie bewaren voor momenten waarop de elektriciteitsprijs hoger is) en lokale afzet (energie lokaal benutten in plaats van ze blind te injecteren op het net). De Lannoit toonde met een grafiek van de Epex Spot, de markt waar elektriciteit op dagbasis verhandeld wordt, dat de prijs er voortdurend schommelt (zie Figuur). In de getoonde maand was de gemiddelde prijs 81,3 euro/MWh. De gemiddelde prijs overdag was (door extra productie via pv-panelen) 65,85 euro/MWh en ’s nachts was dit 107,03 euro/MWh. Maar de maximale prijs was die maand 269,64 en de minimale prijs -499,29 euro/MWh. In het laatste geval kost het injecteren van elektriciteit op het net dus geld. Zelf verbruiken op het juiste moment kan dat helpen voorkomen. Opslag in batterijen is daarvoor een optie, maar De Lannoit stelde: “Een batterij zonder analyse is een dure kast. Het rendement hangt af van: het verbruiksprofiel en de netkosten, piekbeheer, timing, omzettings-en opslagverliezen. Energie delen is een andere mogelijkheid, maar dat levert in de praktijk vaak teleurstellend weinig op.” Volgens Frank kan het, maar dan moeten vraag en productie zo goed mogelijk samenvallen, moet het verbruiksprofiel voorspelbaar zijn en moet het volume voldoende groot zijn. Bovendien zorgt een korte afstand tussen productie en verbruik voor minder verliezen en lagere kosten. Dat is net de reden dat ‘Brugge geeft energie’ landbouwbedrijven zoekt waar ze kunnen investeren in pv-productie. 
Tijdens de rondleiding maakten we kennis met Jeroen De Smet van Upgrade estate. Zij investeren in studentenkamers (Upkot) en willen tegen 2030 energieneutraal zijn. Ze nemen nu al stroom af bij Vandaflowers en zoeken nog bedrijven om mee samen te werken. Vandaflowers heeft vooral in de zomer stroom nodig om de pompen aan te drijven, op een moment dat veel studenten vakantie hebben.
 

ExtraPower realiseerde de pv-installatie bij Vandaflowers. Accountmanager Maarten Strubbe was toen werfleider. “We installeerden al enkele drijvende installaties op glastuinbouwbedrijven, omdat die meerdere voordelen bieden: het water blijft koeler in de zomer, doordat het water afgedekt is groeien er minder algen, er is minder fecale vervuiling van vogels en er is tot 70 % minder verdamping, zeker wanneer de rest van het oppervlak afgedekt wordt met drijvende kegels. Dit werd bevestigd door onderzoek van Sint-Katelijne-Waver (PSKW). 

Xander Van Damme nam ons mee door de serre en op het containerveld. “De compartimenten van onze nieuwe serre zijn 8 meter breed. Dat is geen standaardmaat, maar onze robot is 4 meter breed. We hebben ook de diepte van de ruiten zo gekozen dat ze iets meer wind scheppen. Dat zorgt voor frissere lucht binnen en een betere groei. Gieten doen we met sprinklers. Zo vermijden we dat we op hoogte moeten werken om een defecte dop te vervangen.” Hun voorkeur voor veilig werken zorgde ook dat de familie Van Damme investeerde in een drone voor het witten van de serres. “Die heeft een tank van 30 liter, maar we hebben een mengvat van 1000 liter waaruit gevuld wordt en we hebben twee wisselbatterijen bij de hand. Ik schat dat we onze eigen drone na 3 tot 4 jaar terugverdiend hebben, in vergelijking met het inschakelen van een externe dienstverlener. Ik diende wel het diploma voor het besturen van een sportvliegtuigje tot 80 kg te halen.” Behalve dat ze niet meer in de goten moeten, zorgt de drone ook voor een egale verdeling. “We kunnen ook beter de weersontwikkelingen volgen. We beginnen met een dun laagje kalk, maar we durven tijdens een donkere periode de kalk opnieuw afspoelen. Het witten van deze serre vergt slechts dertig minuten, terwijl collega’s vaak 2 tot 3 dagen bezig zijn.”