Fytochecker geeft zicht op gewasbeschermingsmiddelen in je regio

In Vlaanderen wordt de kwaliteit van het grond- en oppervlaktewater opgevolgd door de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) en de drinkwatermaatschappijen. Zij analyseren het water op een brede waaier aan actieve stoffen uit gewasbeschermingsmiddelen. Daarnaast blijven ze ook andere belangrijke parameters systematisch monitoren. Boerenbond ontvangt maandelijks een overzicht van overschrijdingen en volgt de evoluties op de voet. Om jullie hierbij te ondersteunen, ontwikkelde Boerenbond de Fytochecker: een handige rapportagetool waarmee je als Boerenbond-lid snel inzicht krijgt in de meetresultaten in jouw omgeving.

Marleen Van der Velden, studiedienst Boerenbond

Maandelijks ontvangt Boerenbond een overzicht van de overschrijdingen van actieve stoffen afkomstig van gewasbeschermingsmiddelen ten opzichte van de toetsingswaarde voor drinkwater. Dit is normaal de strengste norm, gezien het de doelstelling is om eigenlijk geen gewasbeschermingsmiddelen in het drinkwater aan te treffen. Daarom ligt deze norm op 0,1 µg/liter, de detectielimiet op het moment dat deze wetgeving gemaakt is. Deze norm zegt dus nog niets over gezondheidsrisico’s, het is gewoon de norm voor drinkwater. Het gaat om datasets van De Watergroep, Farys en Pidpa, met metingen in de onttrekkingsgebieden. Er zijn data ter beschikking sinds 2021.

​Naast de bemonstering in de onttrekkingsgebieden doet de VMM ook metingen op diverse waterlopen in Vlaanderen. Deze data zijn beschikbaar sinds 2025 en zullen verder worden opgebouwd zodat evoluties over de jaren heen ook zichtbaar worden. Naast de drinkwaternorm, die enkel relevant is voor de drinkwaterwinningen, meet de VMM ook ten opzichte van de milieukwaliteitsnormen. Die milieukwaliteitsnormen zijn concentraties van actieve stoffen in het water ter bescherming van de gezondheid van mens en milieu. Ze liggen veelal hoger dan de drinkwaterkwaliteitsnorm.

Daarnaast zijn er ook metingen voor grondwater. Daar zijn de normen gelijk aan die voor drinkwater omdat men hier van uitgaat dat er in grondwater eigenlijk geen gewasbeschermingsmiddelen thuishoren.

Er zijn drie normen:

• ​Drinkwaterkwaliteitsnorm: metingen in de onttrekkingsgebieden voor drinkwater, getoetst aan de drinkwaternorm;
• ​Acute toxische norm (MAC - MKN): metingen in waterlopen, getoetst aan maximale milieukwaliteitsnorm;
• ​Chronisch toxische norm (PNEC): metingen in waterlopen, getoetst aan gemiddelde milieukwaliteitsnorm.
  Boerenbond beseft dat gewasbeschermingsmiddelen een essentiële rol spelen in het waarborgen van de gezondheid van onze gewassen en het verzekeren van de kwaliteit en kwantiteit van onze oogsten. Tegelijkertijd wordt het gebruik ervan, vaak zonder enige wetenschappelijke kennis, constant in vraag gesteld door de maatschappij. Wel roepen wij alle landbouwers op om gewasbeschermingsmiddelen correct te gebruiken, zodat onze waterkwaliteit verder zal verbeteren en we zo weinig mogelijk gewasbeschermingsmiddelen terugvinden in grond- en oppervlaktewater.

Om jullie als land- en tuinbouwers te helpen, ontwikkelde Boerenbond de tool Fytochecker. ​Met deze nieuwe rapportagetool van Boerenbond kan je de meetresultaten van de actieve stoffen in het oppervlaktewater in Vlaanderen opvolgen. De tool geeft snel een inzicht in de actieve stoffen die de normen overschrijden en koppelt de gevonden actieve stoffen aan de handelsnamen van gewasbeschermingsmiddelen via een link met de Fytoweb-databank. De meetresultaten worden vergeleken met een specifieke norm om een overschrijding vast te stellen. Als Boerenbond-lid kan je zo makkelijk de situatie in je omgeving opvolgen.
Check zeker hoe het werkt. Je dient eerst in te loggen.

Samen gaan we voor een betere waterkwaliteit!