Tuinen en openbaar groen maken Vlaanderen klimaatbestendiger

De hitte drukt ons met de neus op de feiten. Maar het project 'Fieldlab Groen', dat Viaverda in de komende vijf jaar zal uitvoeren, moet Vlaanderen groener, gezonder en beter bestand maken tegen droogte en hitte. Vlaams minister van Omgeving en Landbouw Jo Brouns trekt daar 1 miljoen euro voor uit. Hij wil daarmee bereiken dat tuinaannemers, tuinarchitecten, openbare groendiensten en onrechtstreeks ook tuincentra tuinen en openbaar groen op een meer natuurlijke manier aanleggen en beheren, en ook met veel minder gewasbeschermingsmiddelen.

Bron: Kabinet Vlaams minister Jo Brouns

Groen als wapen in klimaatbeleid

“Onze tuinen en parken zijn veel meer dan decoratie”, zegt minister Jo Brouns. “Ze helpen om water vast te houden bij droogte, zorgen voor verkoeling tijdens hittegolven en brengen meer natuur terug in onze leefomgeving. Met dit project willen we tonen dat mooi groen perfect kan samengaan met minder pesticiden en meer biodiversiteit.”
Volgens Brouns moet de focus meer verschuiven van bestrijden naar voorkomen. Hij beseft dat de voorbije jaren vooral werd ingezet op het terugdringen van gewasbeschermingsmiddelen in de landbouwsector. “Maar ook in onze tuinen geldt: het beste pesticide is datgene dat je niet moet gebruiken. Dat begint bij een goede bodem, de juiste plant op de juiste plaats en slim waterbeheer. Wie van bij de aanleg de juiste keuzes maakt, heeft later veel minder nood aan chemische bestrijding.”

Het project richt zich op de professionele groensector, maar moet uiteindelijk zichtbaar worden in heel Vlaanderen. Tuinaannemers, groendiensten en tuincentra bepalen immers mee hoe onze tuinen, straten, pleinen en parken er uitzien.

“Als we Vlaanderen beter willen wapenen tegen droogte, hitte en wateroverlast, dan moeten we ook anders omgaan met onze buitenruimte”, zegt Brouns. “Minder stenen, meer groen en slimmer omgaan met water maken echt een verschil. Daarom investeren we in praktische kennis en concrete voorbeelden die meteen op het terrein kunnen worden toegepast.”

Groenvoorzieners ondersteuning bieden

Het project loopt vijf jaar en wordt uitgevoerd door Viaverda. Ze zetten in op zogenaamde 'living labs'. Dit zijn praktijklocaties waar nieuwe technieken en oplossingen rond geïntegreerde gewasbescherming worden getest en getoond. Het gaat onder meer over klimaatbestendige planten en bomen, gezonde bodems, natuurlijke zwemvijvers, groene gevels en daken, infiltratiezones voor regenwater en biodiverse plantencombinaties die aantrekkelijk zijn voor bijen en vlinders.

“Professionele groenvoorzieners bepalen in belangrijke mate hoe onze tuinen, bedrijfsterreinen en openbare ruimte eruitzien", reageert Bruno Gobin, directeur van Viaverda. "Dankzij deze middelen kunnen we de Vlaamse groenvoorzieners sterke ondersteuning bieden rond bodem, biodiversiteit en waterelementen. Doordachte aanleg en onderhoud maakt tuinen immers weerbaar zodat ingrepen met gewasbescherming niet meer nodig zijn.” 

Binnen het project komen er ook opleidingen, studiedagen en digitale tools voor professionals. Daarnaast wordt verder gewerkt aan kwaliteitslabels voor duurzame groenaanleg en ecologisch beheer. 

Tuinen, openbaar groen en de omgevingsaanleg op bedrijventerreinen maken samen 12% uit van de totale Vlaamse oppervlakte. Het is dan ook een logische beleidskeuze om met het Fieldlab Groen Vlaanderen meer te wapenen tegen de klimaatverandering en meteen ook de biodiversiteit te verhogen. AVBS juicht deze beleidskeuze van de Vlaamse regering dan ook toe en wil zich mee inzetten om de effecten van dit project zo groot mogelijk te maken.